Chuyên mục: PHÂN TÍCH CÁC TÁC PHẨM MỸ THUẬT

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Khi đứng trước một tác phẩm nghệ thuật, bằng sự hiểu biết của mình chúng ta luôn cố gắng nghiên cứu- khám phá, “đọc”- “hiểu” và cảm nhận những giá trị về hình thức, nội dung tư tưởng, chủ đề tác phẩm... những ngôn ngữ kết tạo nên thông điệp mà tác giả muốn truyền tải đến người thưởng ngoạn. Làm thế nào để hiểu và thụ cảm được các tác phẩm mỹ thuật? Họa sĩ đã vẽ gì trong mặt phẳng đó? Cảm giác đầu tiên nào đập vào thị giác khiến chúng ta rung động? Những màu sắc và hình thể kia đang chuyển tải điều gì? Nhân sinh, vũ trụ hay nội cảm tinh thần con người? Nghệ thuật luôn khả biến, tự do, đầy tính ẩn dụ và chúng ta có thể gán ý nghĩa của riêng mà chúng ta cảm thụ được về tác phẩm nghệ thuật này không?... Những câu hỏi sẽ không bao giờ có câu trả lời thỏa đáng. Bởi lẽ trên thực tế, không phải với bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào, chúng ta cũng có thể minh định, thấu hiểu hết được nội dung, hình thức và thông điệp của chúng một cách rõ ràng.

Đã có nhiều nghiên cứu, bài viết chuyên sâu, phân tích nội dung và hình thức các tác phẩm mỹ thuật. Tuy nhiên, trong chừng mực vẫn không thể nào làm thỏa mãn ham muốn hiểu biết và khám phá thấu đáo của con người đối với “cái đẹp”. Chúng ta đôi khi như sa vào một thứ ngôn ngữ thị giác đầy bí ẩn hay một mê cung các kiến giải và thuật ngữ. Sự khủng hoảng của nghệ thuật, phân tích, phê bình nghệ thuật đương đại ngày nay có thể bắt nguồn từ đó, không có sự đồng lòng, không có một quan điểm nào chiếm ưu thế, mọi thứ vẫn đang vận động, nhưng không có gì bền vững, không có một hướng tiếp cận vẹn toàn...

Chuyên mục phân tích các tác phẩm mỹ thuật nhằm mục đích góp phần nâng cao thị hiếu thẩm mỹ, năng lực cảm thụ và thưởng ngoạn mỹ thuật cho công chúng, đóng góp nguồn tư liệu có tính hệ thống, khoa học trong phân tích tác phẩm mỹ thuật cho học sinh, sinh viên, các giáo viên giảng dạy mỹ thuật ở các cấp. Đồng thời, tạo ra diễn đàn giao lưu, trao đổi học thuật cho những đối tượng quan tâm đến lĩnh vực này.

Về nội dung, chuyên mục phân tích các tác phẩm mỹ thuật bao gồm:

-  Phân tích các tác phẩm mỹ thuật tiêu biểu trong dòng chảy lịch sử mỹ thuật của Việt Nam và Thế giới. Đồng thời, phân tích một số tác phẩm trong sách Giáo khoa giảng dạy Mỹ thuật của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở các cấp học Phổ thông hiện nay. (Từng bước cập nhật)

- Nội dung từng bài phân tích tác phẩm sẽ được chúng tôi biên tập đơn giản, ngắn gọn và hệ thống với các phần chính như: giới thiệu Tác phẩm – Tác giả; phân tích nội dung, chủ đề tư tưởng; phân tích hình thức thể hiện tác phẩm...

Về phương pháp, chúng tôi vận dụng phương pháp cấu trúc kết hợp với khối kiến thức chung về Lịch sử Mỹ thuật, Mỹ thuật học, Mỹ học... và khối kiến thức chuyên ngành về Trang trí, hình họa, bố cục, chất liệu...  Đây là phương pháp đã được vận dụng giảng dạy các học phần trang trí, hình họa, bố cục, phân tích tranh... ở một số Khoa tại Trường ĐHNT, ĐHH.

Xét về tổng quan, cấu trúc là quan hệ bên trong giữa các thành phần tạo nên một chỉnh thể, là cách thức tổ chức, sắp xếp và kết nối sự vật lại với nhau theo một trật tự nhất định. Các nhà cấu trúc học cho rằng: Bên dưới mỗi sự vật, hiện tượng, các nhóm sự vật hiện tượng làm thành một lĩnh vực của đời sống văn hoá là các quan hệ cấu trúc, các quan hệ này không tồn tại rời rạc, ngẫu nhiên mà kết thành một hệ thống, hay nói hình tượng hơn nó dệt thành một “mạng nền tảng”. Hệ thống này có tính chất khép kín, tự tại vận hành theo các quy tắc logic, chặt chẽ, tồn tại ở dạng trừu tượng, “siêu nghiệm”, song khách quan và có thể nắm bắt được. Phân tích tác phẩm mỹ thuật theo phương pháp cấu trúc là tìm ra “mạng nền tảng” ẩn giấu bên trong tác phẩm, làm sáng tỏ bộ khung chi phối giá trị hình thức và nội dung tác phẩm đó.

Từ lâu, phương pháp cấu trúc được sử dụng khá rộng rãi trong nhiều ngành khoa học-tự nhiên, văn hóa-xã hội... Ở một số công trình, sách báo trong và ngoài nước đã có nhiều bài viết, nghiên cứu cách tiếp cận phân tích tác phẩm mỹ thuật theo phương pháp này. (Người đọc có thể nghiên cứu thêm về phương pháp cấu trúc, trong các  đề tài nghiên cứu Khoa học tại trường ĐHNT, ĐHH như sau: Đỗ Kỳ Huy (2002), Phương pháp cấu trúc trong nghiên cứu Hoa văn trang trí kỷ hà, Đề tài NCKH cấp Bộ-Trường ĐHNT Huế, MS: B.2001.11.02; Nguyễn Thanh Tùng (2007), Kết hợp phương pháp cấu trúc trong giảng dạy trang trí và phân tích bố cục, Đề tài NCKH cấp Trường-Trường ĐHNT Huế. MS: T.2007.11.06; Nguyễn Thanh Tùng (2012), Ứng dụng CNTT trong phân tích tác phẩm mỹ thuật, Đề tài NCKH cấp ĐHH-Trường ĐHNT Huế, MS: ĐHH 2011-05-04).

Về thuật ngữ, hiện nay số lượng các thuật ngữ mỹ thuật ở Việt Nam ngày một nhiều và dần hoàn thiện. Tuy nhiên, bên cạnh vẫn còn nhiều bất cập, một số thuật ngữ đã không còn phù hợp, thiếu thống nhất, cùng một khái niệm được biểu đạt bằng nhiều thuật ngữ khác nhau và ngược lại, nhiều hiện tượng đồng âm, đồng nghĩa, cách phiên âm ra tiếng việt cũng không nhất quán... Trong Tọa đàm xây dựng bách khoa toàn thư Việt Nam quyển 34 chuyên ngành Mỹ thuật và Kiến trúc tại Hà Nội và Thừa Thiên Huế, chúng tôi cũng đã đề cập vấn đề này như sau: “... Riêng trong chuyên ngành trang trí - mỹ thuật, sách giáo khoa, sách chuyên ngành, các giáo trình, giáo án trang trí tại các trường giảng dạy mỹ thuật... cách sử dụng thuật ngữ đôi khi còn mơ hồ, không thống nhất, nhiều cách diễn giải khác nhau, thậm chí có trường hợp hiểu sai hoặc lầm lẫn các nội hàm khái niệm.... điều này gây không ít khó khăn cho những người nghiên cứu và học tập”. (Nguyễn Thanh Tùng, Bàn về một số thuật ngữ sử dụng trong trang trí, tháng 12-2017).

 Trên thực tế, không phải với bất kỳ từ ngữ nào cũng có thể dịễn giải sang tiếng Việt bằng một yếu tố tương đương sẵn có. Thêm vào đó, giữa thuật ngữ khoa học (vốn ổn định và khách quan) và ngôn ngữ đời sống xã hội (vốn năng động và cảm tính) luôn có một khoảng cách về ngữ nghĩa và phạm vi sử dụng. Việc đòi hỏi thuật ngữ khoa học phải trùng khớp về nội hàm và ngoại diên của khái niệm với ngôn ngữ đời sống là điều không dễ dàng.

Vì vậy trong chuyên mục, chúng tôi cố gắng sử dụng những thuật ngữ thông dụng, phổ quát nhất, hạn chế các thuật ngữ “mới” chưa được dùng rộng rãi và chưa được kiểm chứng trong thực tiễn. Chúng tôi sẽ chú trọng giải thích thêm về thuật ngữ (nếu có) trong mỗi bài phân tích.

Đối với nghệ thuật, tất cả phương pháp nghiên cứu, tiếp cận chỉ mang tính tương đối, nội dung phân tích các tác phẩm mỹ thuật được giới thiệu dưới đây cũng không nằm ngoài quy luật ấy. Có thể, sự phân tích theo hướng này xem chừng có đôi chút khô khan, cứng nhắc khi áp dụng vào lĩnh vực sáng tạo và còn nhiều vấn đề thiếu sót, cần bổ sung, nghiên cứu, thảo luận...

Chúng tôi luôn hy vọng rằng chuyên mục sẽ đóng góp một phần khả dụng cho công chúng và những người quan tâm.                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                               Huế, tháng 10 năm 2018

                                                                                                                     Khoa Sư phạm Mỹ thuật

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.